Rok wojny w Ukrainie. Sopot podsumował pomoc uchodźcom

Sopockie Centrum Wsparcia Ukrainy. Fot. Anna Rezulak KFP/UMS

W przeddzień rocznicy wybuchu wojny w Ukrainie, na konferencji prasowej w Sopocie podsumowana została pomoc jakiej pomorskie samorządy w ciągu minionego roku udzieliły uchodźcom z sąsiedniego, ogarniętego wojną kraju. Działania pomocowe w Sopocie koordynowane były i nadal są z Centrum Wsparcia Ukrainy, które powstało zaledwie tydzień po wybuchu wojny. Miasto do dziś skutecznie wspiera, aktywizuje i nadal pomaga swoim nowym mieszkańcom.

Wybuch wojny w Ukrainie stał się impulsem do działania dla sopockiego samorządu i początkiem akcji pomocowej, która od początku ukierunkowana była na przyjęcie przybywających do Sopotu uchodźców z Ukrainy i zapewnienie im wyżywienia i noclegu. W 2022 roku odbyło się 107 posiedzeń sztabu kryzysowego, podczas których na bieżąco omawiano związane z tym problemy.

Centrum Wsparcia Ukrainy

Niemal natychmiast na wniosek prezydenta miasta na terenie Sopotu powstało Centrum Wsparcia Ukrainy, które ruszyło już 2 marca 2022 r. w budynku miejskim przy al. Niepodległości 749. W początkowej fazie centrum funkcjonowało całodobowo jako punkt recepcyjny oraz punkt informacyjny.

Dyżury w Centrum Wsparcia Ukrainy pełnili m.in. pracownicy Urzędu Miasta w Sopocie, Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji, a także Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, którzy wraz z wolontariuszami kompleksowo obsługiwali przybyłych uchodźców zapewniając im schronienie, całodobowe wyżywienie, dostęp do opieki medycznej, wsparcie psychologiczne, środki czystości i środki higieniczne, ubrania, a także doradztwo zawodowe. 

Urząd Miasta Sopotu oraz instytucje miejskie przeorganizowały swoją pracę w wyniku czego wszystkie wysiłki skierowane były na organizowanie i udzielnie pomocy uchodźcom z Ukrainy. Ogłoszona została zbiórka żywności, odzieży i artykułów pierwszej potrzeby dla uchodźców. Mieszkańcy Sopotu ochoczo odpowiedzieli na apel urzędu i masowo przynosili potrzebne artykuły.

Pierwsi uchodźcy wojenni pojawili się w Sopocie 1 marca 2022 r. i zostali zakwaterowani w hotelu Sopocki Zdrój, przy ul. Bitwy pod Płowcami 61 (liczba miejsc do 60) oraz w Domu Dziecka, przy ul. 23 Marca 16 (liczba miejsc do 18). W miarę przybywania kolejnych osób, na terenie Sopotu zostały uruchomione następne obiekty, przystosowane do zbiorowego zakwaterowania, w których uchodźcy znaleźli schronienie:

  • Centrum Wsparcia Ukrainy, al. Niepodległości 749 (liczba miejsc do 50, od 2 marca),
  • Hotel Leśny SKLA, ul. Wybickiego 48 (liczba miejsc do 24, od 4 marca),
  • Hipodrom Sopot, ul. Polna 1 (liczba miejsc do 25, od 2 marca),
  • Hotel Molo, ul. Podjazd 6 (liczba miejsc do 50, od 9 marca),
  • Sanatorium Uzdrowiskowe „Leśnik”, ul. 23 Marca 105 (liczba miejsc do 35, od 13 marca),
  • Dom Studencki nr 8, ul. 1 Maja 12 (liczba miejsc do 220, od 29 marca),
  • Dom Studencki nr 9, ul. Bitwy pod Płowcami 64 (liczba miejsc do 220, od 12 kwietnia),
  • Budynek SKOK, ul. T. Kościuszki 47 (liczba miejsc do 105, od 30 kwietnia),
  • Budynek ZUS, al. Niepodległości 796 (liczba miejsc do 70, od 12 marca)

Wielkim wyzwaniem i sukcesem było zorganizowanie i uruchomienie przez miasto 3 obiektów zakwaterowania zbiorowego dla uchodźców: w domach studenckich: DS nr 8 przy ul. 1 Maja 12 i DS nr 9 przy ul. Bitwy pod Płowcami 64 oraz w domu gościnnym przy ul. Kościuszki 47. Budynki DS 8 i DS 9, udostępnione dzięki przychylności Uniwersytetu Gdańskiego, zostały w krótkim czasie zostały wyremontowane i przygotowane do zakwaterowania gości. W prace te zaangażowane były sopockie firmy, a także spółki i instytucje miejskie – Aqua-Sopot, ZOM, ZDiZ, Hala Gdańsk-Sopot i SP ZOZ „Uzdrowisko Sopot”. Dzięki tym przedsięwzięciom uchodźcy znajdujący się na terenie Sopotu nie przebywali w obiektach wielkopowierzchniowych, lecz otrzymali możliwość pobytu w dedykowanych pokojach, zapewniających większą prywatność ich mieszkańcom. Sprawne uruchomienie obiektów było możliwe również dzięki dużemu zaangażowaniu instytucji miejskich, w szczególności pracowników ZOM-u, Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej oraz Straży Miejskiej.

Stan zakwaterowania w obiektach zamieszkania zbiorowego przedstawiał się następująco:

  • na dzień 10 marca 2022 r. - 201 osób,
  • na dzień 15 marca 2022 r. - 311 osób,
  • na dzień 1 kwietnia 2022 r. - 305 osób,
  • na dzień 1 maja 2022 r. - 445 osób,
  • na dzień 1 czerwca 2022 r. - 515 osób,
  • na dzień 31 grudnia 2022 r. - 462 osób. 

Warto podkreślić, że już na początku marca 2022 roku z Sopotu wyjechał specjalny autokar do punktu granicznego w Hrubieszowie, którym do Trójmiasta przyjechało kolejnych 40 osób z terenów dotkniętych działaniami wojennymi na Ukrainie. Wszyscy znaleźli bezpieczne schronienie, kilkanaście z tych osób zamieszkało w Sopocie.

Oprócz punktów zakwaterowania zbiorowego, uchodźcy znaleźli schronienie również w mieszkaniach prywatnych i pensjonatach. Sopocianie w geście pomocy, z potrzeby serca chętnie przyjmowali uchodźców pod swoje dachy. Na początku nie było nawet mowy o pomocy finansowej dla osób przyjmujących uchodźców z Ukrainy pod swój dach. Zmieniło się to w momencie wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Wówczas możliwe stało się uzyskanie świadczenia pieniężnego (40 zł dziennie) za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy.

Od początku funkcjonowania w Centrum Wsparcia Ukrainy zarejestrowało się 3020 osób-uchodźców wojennych z sąsiedniego kraju. W pierwszych miesiącach po wybuchu wojny w Sopocie przebywało ponad 2 tys. uchodźców. Oznacza to, że ponad 1000 osób wyjechało z Sopotu. Dane z ostatniego dnia 2022 roku mówią, że w Sopocie przebywa 1640 uchodźców z Ukrainy, z tego 462 osoby w obiektach zamieszkania zbiorowego oraz 1178 osób w mieszkaniach prywatnych.

Wyzwaniem dla urzędu była również rejestracja przybyłych uchodźców i nadanie im numerów PESEL, co dało możliwość dostępu do świadczeń z zakresu pomocy społecznej, a także korzystania ze świadczeń zdrowotnych. Na potrzeby nadawania numerów PESEL utworzone zostały dodatkowe stanowiska obsługujące obywateli Ukrainy, ponadto wydłużono godziny pracy Urzędu Miasta.

Podjęto również wiele działań w wielu obszarach, tak aby goście z Ukrainy rozpoczęli jak najszybszą integrację z mieszkańcami Sopotu (aktywizacja zawodowa, pomoc psychologiczna, wydarzenia kulturalne). W ramach projektu UNICEF utworzono w MOPS Zespół ds. rodzin cudzoziemskich, a także utworzono świetlicę dla dzieci oraz klub dla młodzieży. Natomiast w ramach projektu „Wielokulturowy Sopot” zatrudniono asystentów integracyjnych, którzy wspierają ukraińskie rodziny m.in. w kontaktach z instytucjami, lekarzami, psychologami, placówkami oświaty, aktywnym poszukiwaniu pracy, włączaniu w życie lokalnej społeczności. 

Dla dzieci z Ukrainy zapewniono 6 oddziałów przygotowawczych w szkołach i 2 w przedszkolach wraz ze wsparciem dodatkowo zatrudnionych nauczyciela i asystentek międzykulturowych. Na koniec grudnia w sopockich szkołach i przedszkolach uczyło się 400 dzieci narodowości ukraińskiej.

W Centrum Wsparcia Ukrainy zapewniono opiekę nad dziećmi i pomoc edukacyjną w świetlicy dla dzieci od 3 do 6 lat. W DS nr 8 i DS nr 9 w określonych godzinach działały świetlice dla dzieci z animatorami.

Urząd Miasta w Sopocie zainicjował i we współpracy z Centrum Wsparcia Ukrainy zorganizował 24 kwietnia 2022 r. dla osób obrzędu prawosławnego śniadanie wielkanocne, w którym uczestniczyło ponad 700 gości z Ukrainy, Białorusi i Kazachstanu. Do organizacji śniadania dołączyli się przedstawiciele restauracji sopockich, władze Uniwersytetu Gdańskiego, organizacje pozarządowe, w tym ponad 40 wolontariuszy. Zorganizowano również festyn rodzinny, obchody dnia dziecka.

Warto podkreślić, że prezydent Jacek Karnowski dwukrotnie był z wizytą na terenie okupowanej Ukrainy, zawożąc tam dary zebrane przez mieszkańców Sopotu dla potrzebującej ludności. Prezydent Sopotu wizytował Lwów i Białogród nad Dniestrem. 

Miasto Partnerskie Białogród nad Dniestrem - współpraca

Od 1 kwietnia 2022 r. Białogród nad Dniestrem w Ukrainie, położony w obwodzie odesskim, jest oficjalnym miastem partnerskim Sopotu. Przedstawiciele miast kontaktowali się jeszcze przed pandemią, planując wspólne projekty dotyczące przede wszystkim wizyt studyjnych oraz współpracy młodzieży. Plany te musiały zostać odłożone najpierw ze względu na pandemię, a potem z uwagi na wybuch wojny. Jednak konflikt zbrojny stał się impulsem do natychmiastowego podpisania umowy o partnerstwie. Umowa została podpisana podczas Sesji Rady Miasta Sopotu 1 kwietnia 2022 r., podczas której połączono się online z władzami Białogrodu nad Dniestrem.

Jeszcze przed podpisaniem umowy miasto ruszyło z organizacją pomocy humanitarnej dla Białogrodu. Pierwszy konwój z ponad 4 tonami żywności długoterminowej oraz środkami higienicznymi, materiałami opatrunkowi, lekami oraz artykułami dziecięcymi, takimi jak pieluszki, mokre chusteczki, gotowe dania dla dzieci czy mleko modyfikowane, dotarły do mieszkańców nowego miasta partnerskiego Sopotu na początku marca. Drugi, ponad 3-krotnie większy transport z 33 paletami, przyjechał w kwietniu. Znalazły się w nim również śpiwory, ciepłe koce, kołdry i karimaty. Kolejne transporty realizowane były systematycznie do końca roku 2022. W sumie do Białogrodu nad Dniestrem w 2022 roku dotarło 6 transportów. W grudniu miasto ogłosiło również zbiórkę darów, które miały trafić do Białogrodu przed świętami Bożego Narodzenia, przypadającymi tam 6 stycznia. Odzew na apel miasta był ogromny. W zbiórkę potrzebnych rzeczy zaangażowali się mieszkańcy, urzędnicy, instytucje i sopoccy przedsiębiorcy. Darów było tak dużo, że trzeba było zorganizować 2 transporty. Trzy pełne samochody wyjechały z Sopotu 1 i 7 stycznia 2023 r. Poza pomocą żywnościową, środkami higienicznymi i artykułami dla dzieci, na Ukrainę przekazano ciepłe koce, 21 generatorów prądu oraz odzież termiczną.

Dary trafiają przede wszystkim do osób starszych, samotnych, nie posiadających źródła utrzymania, matek z dziećmi, a także uchodźców wewnętrznych, którzy przybywają między innymi do Białogrodu, szukając schronienia w bezpieczniejszych rejonach państwa.

Finasowanie pomocy obywatelom Ukrainy

Zakwaterowanie w obiektach zamieszkania zbiorowego na terenie miasta Sopotu w 2022 roku finansowane było z Funduszu Pomocy, czyli centralnego funduszu budżetu państwa poprzez Wojewodę Pomorskiego. Koszty zakwaterowania i wyżywienia w obiektach zamieszkania zbiorowego na terenie Sopotu wyniosły 8 126 051,70 zł.

Zakwaterowanie w prywatnych mieszkaniach oraz innych obiektach na terenie miasta Sopotu w 2022 roku również było finansowane z Funduszu Pomocy. Na podstawie art. 13 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa możliwe było uzyskanie świadczenia pieniężnego z tytułu zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy. W roku 2022 złożono łącznie 851 wniosków o wypłatę świadczenia w trybie art. 13 ww. ustawy. Z budżetu państwa wypłacono 3 795 520 zł za 94 880 osobo/dób.

Pomoc na rzecz obywateli Ukrainy - budżet miasta

Na pomoc uchodźcom wojennym z Ukrainy przebywającym w Sopocie z budżetu miasta w 2022 r. wyasygnowano 802 tys. zł. Podstawą tych wydatków była uchwała Rady Miasta Sopotu Nr XXXII/562/2022 z dnia 22 marca 2022 r. w sprawie zakresu pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Wydatki te obejmowały między innymi:

  • pomoc humanitarną w postaci darów dla Białogrodu - miasta partnerskiego
    w Ukrainie,
  • pomoc humanitarną dla uchodźców dystrybuowaną przez Centrum Wsparcia Ukrainy – artykuły pierwszej potrzeby,
  • przystosowanie oraz użytkowanie budynku Centrum Wsparcia Ukrainy,
  • przystosowanie do użytkowania obiektów zamieszkania zbiorowego: DS. nr 8 przy ul. 1 Maja, DS. nr 9 przy ul. Powstańców Warszawy i budynek SKOK-u przy ul. Kościuszki.

 

Ochrona danych osobowych

Zgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27.04.2016 r. informuję, iż Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Gmina Miasta Sopotu z siedzibą przy ul. Tadeusza Kościuszki 25/27, 81-704 Sopot, reprezentowana przez: Prezydenta Miasta Sopotu.
Czytaj dalej...