25 lat programu SOPKARD. W Sopocie o zdrowiu Polaków

Lekarze i eksperci związani z ochroną zdrowia wzięli udział w konferencji naukowej podsumowującej 25 lat sopockiego programu profilaktyki zawałów i udarów SOPKARD. Podczas spotkania przedstawiono m.in. rekomendacje dla rządu dotyczące profilaktyki chorób niezakaźnych w Polsce, wypracowane w czasie działania programu. W konferencji, która odbyła się w Sopocie 10 kwietnia 2026 r. uczestniczyła m.in. Jolanta Sobierańska-Grenda, Ministra Zdrowia.

Jakie czynniki predysponują do występowania chorób naczyń i serca u danego pacjenta? W jaki sposób zmniejszyć poziom umieralności na choroby krążenia i naczyń? Jak w atrakcyjny sposób, mądrze edukując, zachęcać do zdrowego trybu życia? Na te i wiele innych pytań odpowiada sopocki Program Profilaktyki Zawałów Serca i Udarów Mózgu SOPKARD. Program, który zapoczątkowano w Sopocie w 1999 roku jest realizowany do dziś. W piątek, 10 kwietnia 2026 r. w Mamuszki 14 odbyła się konferencja naukowa pt. „Prewencja chorób niezakaźnych w Polsce – rekomendacje Polskiej Akademii Nauk i najlepsze wzorce – 25 lat SOPKARD”, podsumowująca efekty działania programu.

Efekty, czyli co zyskują mieszkańcy

Dane podsumowujące efekty programu SOPKARD są jednoznaczne: dzięki systematycznym inwestycjom w zdrowie, mieszkańcy Sopotu żyją najdłużej w Polsce, a ich kondycja zdrowotna wyraźnie przewyższa średnią krajową. Realizacja programu SOPKARD (od 1999 r.) oraz jego kontynuacji SOPKARD-Junior (od 2006 r.) przyniosła mieszkańcom wymierne korzyści, które widać w statystykach:

• dodatkowe 5 lat życia: przeciętny sopocianin żyje o 4,8 roku dłużej niż przeciętny mieszkaniec Polski. To rekordowy wynik, który stawia Sopot powyżej średniej dla Unii Europejskiej.
• mniejsze ryzyko chorób serca: w ciągu pierwszej dekady programu globalne ryzyko sercowo-naczyniowe u dorosłych mieszkańców spadło o blisko 25%, głównie dzięki skutecznej walce z paleniem tytoniu i wysokim cholesterolem.
• darmowa, kompleksowa diagnostyka dzieci: każdy 14-latek w Sopocie ma dostęp do unikalnych, wielodniowych badań (kardiologicznych, psychologicznych, stomatologicznych i innych). To kluczowe, gdyż badania wykazały, że tylko 5% młodzieży ma wyniki w pełnej normie – reszta otrzymuje szybkie wsparcie i plan prewencyjny.
• bezpieczeństwo i „zgony do uniknięcia”: Sopot notuje najniższy w regionie wskaźnik zgonów, którym można zapobiec dzięki profilaktyce i nowoczesnemu leczeniu.

Sukces Sopotu opiera się na modelowym trójkącie współpracy: Samorządu, Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego (GUMed) oraz Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego. Dzięki tej synergii wydatki na zdrowie są traktowane jako inwestycja społeczna, a nie koszt.

25 lat programu SOPKARD – konferencja

Konferencję „Prewencja chorób niezakaźnych w Polsce – rekomendacje Polskiej Akademii Nauk i najlepsze wzorce – 25 lat SOPKARD” otworzyli Magdalena Czarzyńska-Jachim, Prezydentka Sopotu oraz prof. Michał Markuszewski, Rektor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego (GUMed). Podkreślono, że Sopot od ćwierćwiecza wyznacza standardy w dbaniu o zdrowie mieszkańców, co potwierdziły dane przedstawione przez prof. Bogdana Wojtyniaka reprezentującego Narodowy Instytut Zdrowia - Państwowy Zakład Higieny (NIZP PZH). Analiza porównawcza stanu zdrowia sopocian na tle regionu i kraju stała się punktem wyjścia do dyskusji o skuteczności lokalnych programów zdrowotnych, które przez 25 lat realizował zespół pod kierunkiem Macieja Kisały, dyrektora Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Miasta Sopotu oraz dr Klaudii Suligowskiej (GUMed, Uniwersyteckie Centrum Kliniczne).

Rekomendacje PAN i głos Parlamentu

Istotnym elementem spotkania była prezentacja strategii „PAN Polskie Zdrowie 2.0”. Dr hab. Daniel Śliż (Warszawski Uniwersytet Medyczny, Komitet Zdrowia Publicznego PAN) przedstawił „Policy Brief” dotyczący prewencji chorób niezakaźnych, co skomentował prof. Tomasz Grodzicki, z-ca Dziekana Wydziału V Nauk Medycznych PAN. W dyskusję nad przyszłością polskiej profilaktyki włączyły się przedstawicielki Parlamentu RP: Senator Beata Libera-Małecka, Przewodnicząca Senackiej Komisji Zdrowia oraz Posłanka Wioleta Tomczak, Wiceprzewodnicząca Sejmowej Komisji Zdrowia. Parlamentarzystki podkreśliły konieczność wdrażania sprawdzonych, sopockich wzorców do ogólnokrajowej strategii walki z chorobami cywilizacyjnymi.

Ekspercka debata i podsumowanie Ministry Zdrowia

Ważnym punktem programu sopockiej konferencji była debata ekspercka prowadzona przez prof. Tomasza Zdrojewskiego (GUMed, PAN). Wzięli w niej udział m.in. prof. Jerzy Leppert (Uppsala University) oraz prof. Wojciech Hanke (PAN), analizując wyzwania stojące przed współczesną medycyną prewencyjną.

Konferencję zakończyło wystąpienie Ministry Zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy. Ministra odniosła się do poruszanych postulatów, przedstawiając komentarz dotyczący kierunków promocji zdrowia i profilaktyki w Polsce. Podkreśliła wagę współpracy między nauką a administracją w tworzeniu skutecznego systemu ochrony zdrowia Polaków.

Zapis konferencji w linku: https://www.youtube.com/live/T94TvDN7lbs?si=DoE7AegiKOckqYTk